Kort antwoord: de ventilator is na de warmtewisselaar het duurste onderdeel van een cv-ketel, meestal €250 tot €800. Je herkent een versleten ventilator aan een ratelend of brommend geluid bij het opstarten en aan storingscodes over het toerental. Sluit eerst vervuiling en een belemmerde rookgasafvoer uit, want die geven precies dezelfde melding. Vervangen is werk voor een CO-gecertificeerde monteur, omdat de verbranding daarna opnieuw gemeten en afgesteld moet worden.
Wat doet de ventilator eigenlijk?
In een moderne HR-ketel bepaalt de ventilator hoeveel gas en lucht de brander krijgt. Hij zuigt verse lucht aan, mengt die met gas in de venturi en duwt het mengsel naar de brander; tegelijk drukt hij de rookgassen naar buiten. De besturing regelt het toerental en controleert continu of de ventilator draait op het gevraagde toerental. Wijkt dat af, dan grijpt de beveiliging in en stopt het toestel. Dat is precies de reden dat een ventilatorstoring de ketel volledig stillegt: zonder betrouwbare luchtstroom is verbranding onveilig.
Signalen dat de ventilator op is
Het eerste teken is bijna altijd geluid. Een ventilator met versleten lagers ratelt of piept bij het opstarten en wordt stiller zodra hij op toeren is. Een onbalans door vuil op de waaier geeft juist een brommende trilling die je in de hele ketel voelt. Later komt daar de storing bij: de ketel probeert te starten, je hoort de ventilator aanlopen en dan valt alles uit.
Ook typisch: de ketel doet het na een reset nog een paar keer en slaat daarna steeds sneller af. Dat komt doordat de ventilator koud nog net op toeren komt, maar warm niet meer.
De storingscodes per merk
Vrijwel elk merk heeft een eigen code voor een toerental dat niet klopt. De meest voorkomende:
| Merk | Code | Melding |
|---|---|---|
| Intergas | 8 | Ventilatortoerental niet juist of ventilator start niet |
| Vaillant | F.04 | Ventilatorstoring |
| Remeha | 28 | Ventilator draait niet, zit vast of krijgt geen spanning |
| AWB | 02 | Ventilatorfout |
| Bosch | C1 | Ventilatortoerental te laag |
Staat jouw merk er niet bij, zoek de code dan op in de storingscode-database.
Eerst dit uitsluiten, voordat je een ventilator bestelt
Een toerentalmelding betekent niet automatisch dat de ventilator stuk is. In de praktijk zijn er drie oorzaken die hetzelfde beeld geven en veel goedkoper zijn.
De eerste is vervuiling. Stof en vet op de waaier maken de ventilator zwaarder en langzamer; schoonmaken lost dat op. De tweede is een belemmerde rookgasafvoer of luchttoevoer: een vogelnest, bladeren of ijsvorming bij de dakdoorvoer laten de ventilator harder werken dan de besturing verwacht. Kijk bij twijfel of de uitmonding op het dak vrij is. De derde is elektrisch: een losse stekker, een aangetaste kabelboom of een print die het stuursignaal niet meer geeft. Bij Vaillant staat daar zelfs een aparte code voor, F.25 voor een onderbreking in de kabelboom naar brander, ventilator en gasblok.
Wat kost een ventilator?
Onderdeelprijzen inclusief btw uit onze catalogus, zonder arbeidsloon. De actuele prijs staat op de productpagina.
| Merk | Onderdeel | Prijs |
|---|---|---|
| ATAG | Ventilator samengesteld 230 V AC, fabrikantnummer S4310520 | € 491,36 |
| Nefit | Ventilatormotor boven, 8738206632 | € 641,64 |
| Vaillant | Ventilator, 0020266326 | € 756,64 |
| AWB | Ventilator onderaan, 0020093806 | € 794,53 |
Bij een ketel van twaalf jaar of ouder is dit het moment om de rekensom te maken: ventilator plus arbeid tegenover een nieuw toestel met garantie. Bij een ketel van vijf tot acht jaar is vervangen vrijwel altijd de verstandige keuze. Alle ventilatoren staan bij elkaar onder ventilatoren in de catalogus.
Het juiste artikelnummer vinden
Ventilatoren verschillen per serie én per vermogen. Een ventilator voor een 24 kW-toestel past niet op de 30 kW-versie van dezelfde serie, ook al ziet hij er identiek uit: het toerentalbereik en de venturi zijn anders. Werk daarom altijd zo: noteer merk, type en vermogen van het typeplaatje, en lees daarna het fabrikantnummer op de sticker van de oude ventilator zelf. Dat nummer is leidend. Zoek ermee in de onderdelencatalogus; bij elk onderdeel staat op welke toestellen het past.
Twijfel je tussen twee varianten, stuur ons dan een foto van het typeplaatje en van de oude ventilator. Wij kijken dat na voordat je bestelt.
Waarom dit geen doe-het-zelfklus is
De ventilator zit in het gesloten verbrandingsdeel van de ketel. Sinds 2023 mag daar in Nederland alleen aan gewerkt worden door bedrijven met CO-certificering. Belangrijker nog dan die regel is wat er na de montage moet gebeuren: bij een nieuwe ventilator verandert de gas-luchtverhouding, en die moet met een rookgasanalyser worden gemeten en afgesteld. Een ketel die daarna te rijk of te arm brandt, verbruikt meer gas, vervuilt sneller en kan koolmonoxide produceren. Dat meet je niet op gehoor.
Bestel het onderdeel dus gerust zelf, maar laat het plaatsen en inregelen door een monteur die de verbranding kan meten. Achtergrond over veilig stoken staat bij Milieu Centraal.
Veelgestelde vragen
Kan ik een ventilator schoonmaken in plaats van vervangen?
Als de waaier vervuild is en de lagers nog stil lopen, helpt reinigen vaak. Piept of ratelt hij, dan zijn de lagers versleten en is schoonmaken uitstel. Een monteur hoort dat verschil meestal direct.
Waarom is de ventilator zo duur?
Het is geen simpele motor maar een gestuurde eenheid die per toestel op maat is afgestemd, inclusief venturi en toerentalregeling. Fabrikanten leveren hem daarom als compleet onderdeel; losse lagers of waaiers zijn zelden verkrijgbaar.
Mijn ketel maakt lawaai maar geeft geen storing. Is dat erg?
Niet direct, maar het is wel het moment om er iets aan te doen. Een ventilator die begint te ratelen, houdt het meestal niet meer lang vol. In het stookseizoen uitvallen is vervelender dan hem in het najaar tijdens het onderhoud laten vervangen.
Hoe lang gaat een ventilator mee?
Tien tot vijftien jaar bij normaal gebruik. Ketels die veel korte starts maken, bijvoorbeeld door een te groot vermogen voor de woning, slijten sneller. Jaarlijks onderhoud waarbij de waaier wordt schoongemaakt, verlengt de levensduur merkbaar.