Kort antwoord: als de verwarming het wél doet maar de kraan koud blijft, ligt het zelden aan de ketel als geheel en bijna altijd aan één van zes onderdelen. Bij een combiketel is een dichtgeslibde platenwisselaar de meestvoorkomende oorzaak, gevolgd door een tapwatersensor die verkeerd meet en een driewegklep die in de verwarmingsstand blijft hangen. Loop de klachten hieronder van boven naar beneden door; de volgorde is die van waarschijnlijkheid.
Eerst uitsluiten: ligt het aan de ketel of aan de kraan?
Voordat je naar de ketel loopt: tap warm water uit een andere kraan, bij voorkeur de keukenkraan zonder thermostaat. Blijft alleen de douche koud, dan zit het probleem waarschijnlijk in de thermostaatkraan zelf, die kan verkalkt of verstopt zijn. Blijft ook de keukenkraan koud, dan is het de ketel.
Kijk daarna of het display van de ketel een code toont. Staat er een code, sla dan de rest over en zoek die op; wij hebben alle codes van bijna negentig merken staan in de storingscode-database. Staat er geen code, dan hieronder verder.
1. Platenwisselaar dichtgeslibd of verkalkt
Verreweg de meestvoorkomende oorzaak bij combiketels. De platenwisselaar draagt de warmte van het cv-water over op het kraanwater. Loopt hij vol kalk, dan komt er steeds minder warmte doorheen: het water wordt eerst nog lauw, later koud. Typisch beeld: de ketel slaat wel aan als je warm water vraagt en de radiatoren doen het prima.
In gebieden met hard water gebeurt dit vaak al na acht tot twaalf jaar. Soms kan een monteur de wisselaar nog chemisch ontkalken; is hij lek, dan zie je de cv-druk juist oplopen zodra je warm water tapt. Vervangen kost meestal tussen de tweehonderd en vierhonderd euro aan onderdeel, afhankelijk van merk en vermogen. Meer hierover staat in onze gids over het vervangen van een warmtewisselaar. Onderdelen: warmtewisselaars en platenwisselaars.
2. Tapwatersensor meet verkeerd
De tapwater- of warmwatersensor vertelt de ketel hoe warm het water is dat naar de kraan gaat. Meet die sensor te hoog, dan stopt de ketel met bijverwarmen terwijl het water nog koud is. Het gevolg voelt precies als een defecte wisselaar, maar de oorzaak is een onderdeel van een paar tientjes.
Veel toestellen melden dit met een code. Bij Vaillant is dat F.09 (kortsluiting of onderbreking tapwatersensor), bij Bosch A7 (warmwatervoeler onderbroken of kortgesloten) en bij Remeha E.00.16 of E.00.17 voor de sensor van de warmwatervoorraad. Intergas meldt een sensorfout van de warmwatersensor als code 40 voor de boilersensor. Onderdelen: temperatuurvoelers en NTC-sensoren.
3. Driewegklep blijft in de verwarmingsstand staan
In een combiketel schakelt een driewegklep bij warmwatervraag het water om van de radiatoren naar de warmwaterwisselaar. Blijft die klep hangen, dan gaat alle warmte naar de verwarming en blijft de kraan koud. Herkenbaar doordat de radiatoren warm worden terwijl je alleen de warmwaterkraan open hebt staan.
Soms zit alleen de motor of het binnenwerk vast en hoeft niet het hele blok eruit. De prijzen lopen sterk uiteen: een losse klepmotor kost rond de honderd euro, een complete klep van een A-merk kan richting vierhonderd euro gaan. Onderdelen: driewegkleppen en hydrobloks.
4. Flowsensor ziet de doorstroming niet
De ketel weet pas dat je warm water wilt als de flowsensor of stromingsschakelaar doorstroming meet. Werkt die niet, dan gebeurt er simpelweg niets: geen brandergeluid, geen warm water, geen storing. Dit wordt vaak over het hoofd gezien omdat de ketel volledig rustig blijft.
Een vervuild zeefje voor de sensor geeft hetzelfde beeld en is soms al met schoonmaken verholpen. Onderdelen: flowsensoren en stromingsschakelaars, meestal tussen de vijftig en honderd euro.
5. Te lage waterdruk of een vergrendelde ketel
Bij te lage cv-druk schakelt de ketel de warmwaterfunctie als eerste uit. Controleer de manometer: in koude toestand hoort de druk tussen 1,5 en 2 bar te staan. Vul zo nodig bij en ontlucht daarna de radiatoren. Zakt de druk binnen enkele dagen opnieuw, dan is het expansievat vaak zijn voordruk kwijt.
Staat de ketel in storing, reset dan één keer. Komt dezelfde melding direct terug, blijf dan van de resetknop af en zoek eerst de oorzaak op.
6. Boilervat, boilersensor of anode (alleen bij een voorraadvat)
Heb je geen combiketel maar een systeem met een apart boilervat, dan verschuift het rijtje. De boilersensor is dan de eerste verdachte; die meldt bij Vaillant als F.03, bij Bosch als A5 en bij AWB als 08. Daarnaast bepaalt de staat van het vat hoeveel warm water je nog hebt: een opgebruikte anode leidt op termijn tot aantasting van het vat. Onderdelen: anodes.
Merk je dat je steeds sneller door het warme water heen bent, dan is dat meestal een teken dat het vat vervuild is of dat de sensor niet meer klopt, niet dat het vat te klein is geworden.
Wat kun je zelf en wat niet?
Zelf doen kun je: een andere kraan testen, de thermostaatkraan ontkalken, de waterdruk bijvullen en ontluchten, en het zeefje voor de flowsensor schoonmaken als je erbij kunt zonder de ketelmantel te openen. Alles achter die mantel is werk voor een monteur: sinds 2023 mag aan gasverbrandingsinstallaties in Nederland alleen worden gewerkt door bedrijven met CO-certificering. Dat geldt dus ook voor het vervangen van de platenwisselaar, de driewegklep of een sensor die binnen in de ketel zit.
Bestel het onderdeel gerust zelf en laat het plaatsen; dat scheelt de opslag die een installateur op onderdelen rekent. Controleer wel eerst of het onderdeel op jouw exacte type past. Algemene informatie over veilig stoken en onderhoud staat bij Milieu Centraal.
Veelgestelde vragen
Waarom heb ik wel verwarming maar geen warm water?
Omdat verwarming en warm water in een combiketel verschillende onderdelen gebruiken. Het cv-circuit werkt dan nog prima, terwijl het tapwaterdeel (platenwisselaar, tapwatersensor, driewegklep of flowsensor) het laat afweten. Precies daarom is deze klacht bijna altijd terug te brengen tot één onderdeel.
Het water wordt eerst warm en daarna weer koud, wat is dat?
Dat wijst meestal op een deels verkalkte platenwisselaar: de eerste liters zijn nog warm, daarna kan de wisselaar de warmte niet meer snel genoeg overdragen. Een tapwatersensor die te hoog meet, geeft een vergelijkbaar beeld.
Kan een lage waterdruk warm water blokkeren terwijl de verwarming nog werkt?
Ja. Veel toestellen schakelen bij te lage druk eerst de warmwaterfunctie uit en pas later de verwarming. Kijk dus altijd even op de manometer voordat je verder zoekt.
Welk onderdeel moet ik bestellen als ik de code ken?
Zoek de code op in onze storingscode-database. Bij elke code staat de oorzaak en welk onderdeel daarbij hoort, met het fabrikantnummer en de toestellen waarop het past. Ken je alleen het type van je ketel, zoek dan in de onderdelencatalogus op merk en type.
Is geen warm water gevaarlijk?
Op zichzelf niet. Wel is het een reden om niet eindeloos te blijven resetten: als een beveiliging ingrijpt, heeft dat een oorzaak. Ruik je gas, zie je roetsporen of gaat de koolmonoxidemelder af, zet dan de ketel uit, open een raam en bel direct een gecertificeerd installateur.