Kort antwoord: water dat uit de binnenunit langs de muur loopt, is bijna altijd condenswater dat niet weg kan. De afvoer zit verstopt met stof en slijm, de slang loopt ergens omhoog, of het condenspompje werkt niet meer. Het is zelden koudemiddel: dat is een gas en dat zie je niet druppelen. Zet de unit uit, vang het water op en laat de afvoer doorspuiten.
Waar het water vandaan komt
Een airco koelt door lucht langs een koude verdamper te blazen. De vochtigheid in die lucht condenseert daarop, precies zoals aan de buitenkant van een koud glas. Dat water loopt in een bakje onder de verdamper en van daaruit via een slang naar buiten of naar een afvoer. Bij warm, vochtig weer gaat het om liters per dag.
De hele route is dus: verdamper, condensbak, afvoerslang, en soms een pompje. Op elk van die punten kan het misgaan, en het resultaat is altijd hetzelfde: water dat over de rand van de bak loopt en aan de binnenkant van de unit naar buiten komt.
De vier oorzaken op volgorde
Verstopte afvoer. Verreweg het vaakst. In de bak komt stof mee dat samen met vocht een laagje slijm vormt. Dat spoelt langzaam naar de uitgang van de slang en zet die dicht. Een monteur blaast of zuigt de leiding door en spoelt de bak schoon; daarna is het probleem meteen weg.
Verkeerd gelegde slang. De afvoer werkt op afschot. Zit er een lus in of loopt hij ergens omhoog, dan blijft er water in staan, en dat slibt dicht. Dit is een typische installatiefout die pas na een paar seizoenen opspeelt.
Condenspompje defect. Bij units waar de afvoer niet vanzelf omlaag kan, zit er een klein pompje bij. Dat pompje heeft een vlotter die het waterniveau bewaakt. Zit die vast of is de pomp stuk, dan loopt de bak over. Sommige systemen melden dat met een foutcode en schakelen de koeling uit als beveiliging.
IJsvorming die ontdooit. Als de verdamper bevriest door vuile filters of te weinig koudemiddel, ontdooit dat ijs op enig moment in één keer. De bak kan die hoeveelheid niet aan en het loopt over. In dat geval is het water een symptoom en ligt het echte probleem bij de koeling zelf; lees dan onze gids over een airco die niet meer koelt.
Wat je zelf kunt doen
Zet de airco uit en vang het water op; laat hem niet doordraaien, want het water loopt dan door naar elektronica en langs de muur. Haal de filters eruit en maak ze schoon, want vuile filters zijn de oorzaak achter de oorzaak. Kijk waar de afvoerslang buiten uitkomt: druppelt daar niets terwijl de unit uren heeft gekoeld, dan zit de afvoer dicht. Controleer ook of de uitmonding niet is dichtgegroeid of door insecten is bezet.
Doorspuiten van de afvoer laat je liever doen: met te veel druk blaas je de slang los van de bak, en dan lekt het pas echt. De onderdelen die hierbij horen, zoals opvangbakken en afvoersets, staan onder sifons en condensafvoer.
Wanneer het wél iets anders is
Zit het water níet bij de binnenunit maar bij de buitenunit, dan is dat meestal normaal: in de verwarmingsstand ontdooit die en dat water hoort eruit te lopen. Zorg wel dat het weg kan en niet opvriest op een pad.
Zie je olieachtige sporen bij de koppelingen van de leidingen, dan kan dat op een koudemiddellekkage wijzen; koudemiddel neemt compressorolie mee. Dat is werk voor een monteur met F-gassencertificering, en het moet worden gerepareerd en niet bijgevuld.
Voorkomen
Laat de binnenunit jaarlijks reinigen, inclusief de condensbak en de afvoer. Dat is precies het werk dat lekkage voorkomt en tegelijk geurhinder oplost. Draai de airco aan het eind van het seizoen een uurtje in de ventilatiestand: de verdamper droogt dan op en er blijft minder vocht achter waarin schimmel groeit.
Veelgestelde vragen
Is het water gevaarlijk?
Het is condenswater uit de kamerlucht, dus op zichzelf schoon. Wel staat er vaak stof en slijm uit de bak in, en het loopt langs muren en elektronica. Zet het toestel uit en laat het niet doorlekken.
Waarom lekt mijn airco alleen op warme dagen?
Omdat er dan het meeste condenswater ontstaat. Een gedeeltelijk verstopte afvoer kan een kleine hoeveelheid nog wel aan, maar bij vol vermogen niet meer. Het is dus geen toeval maar een aanwijzing dat de afvoer te traag is.
Kan ik de condensbak zelf schoonmaken?
Bij sommige modellen kun je de onderkap losnemen, maar bij veel units zit de bak achter de verdamper en moet de unit gedeeltelijk uit elkaar. Filters schoonmaken kan altijd zelf; de rest is onderhoudswerk.
Hoort er een sifon in de condensafvoer?
Bij installaties die op het riool lozen wel, anders zuigt het riool het waterslot leeg of komt er lucht terug in de leiding. Loost de afvoer vrij naar buiten, dan is dat niet nodig.